Moving Towards Death

Last Tuesday, after a recommendation from my eldest sister, Marjolein, we watched April, May, June, a Dutch film about a mother who is dying of cancer and decides to pass away via euthanasia. By the end of the movie I had a steady stream flowing down my cheeks while I was snuggled in between my dad and Rowie, my other sister. The realisation sunk in that within a month, this cinematic scene will be taking place in our living room. We will be saying goodbye to my dad as he leaves this lifetime.

Lying on the couch while our dad reads us Dutch proverbs.

I know that my dad is dying. I know the estimated nine months are almost up. I know that the way he’s leaving this life is the way he wants to. He will chose to die when the life he is living no longer feels like his own. When he cannot be intensely and extremely alive. We’ll be able to say our goodbyes after a tasty meal and some good wine, surrounded by family; the room will be filled with love.

But as beautiful as this goodbye sounds, and as comforting and honest as the process has been, sometimes it hurts. It aches. Sometimes I just want to scream. Not out of anger, but out of sadness. Maybe out of fear too. I am worried for what will come when he’s no longer here. I’m sure that I’ll eventually be okay and go on with life, but sometimes I worry for those first few days. Will I manage to get through the days? Will I be able to function normally or will I lie in bed for a week straight? I know there’s really no point in worrying about this because I won’t know until I experience it, but it’s a thought that keeps me busy.

I am a big hugger, and have been that way since I was a little girl! And everyone knows… dad’s hugs are the best hugs!

I don’t always feel sad. Honestly a part of me also feels very much at ease; peaceful with the whole situation. I know that my dad is choosing what he wants to do with his life. He gets to choose how, when (kind of), and where he gets to die. He is going out in his own way. I find that beautiful, soothing.

It’s not just choosing his own death that is feels beautiful to me; it’s how he, throughout the past months, has moved towards this moment. Taking us, his family, on this journey with him. Every step, thought, idea, action, we’ve known about it and we know how he truly feels about everything. His honesty and openness has allowed for understanding on my part. I’m quite sure it is similar for my siblings, but I don’t want to speak for them.

My dad has never hidden his intentions. Even when he wasn’t sure what they were. Life and death became regular conversation topics in our household. We talked about what death means – that it doesn’t have to be an end to something, but rather could be a start for whatever comes after this lifetime. We talked about life, and the importance of living it the way that is best for you. We talked about the self, and how each individual has sunny and shadow sides – a sentence my dad often uses. He refrains from using the word negative because our shadow sides don’t have to be negative. Our shadow side can hold some of our thoughts and beliefs closest to our heart, to our being, that we might be afraid to share. Being ready to die was one that resided in the shadows of my dad. But he brought it to light, both in the sense that he chose to share it with us, as well as that he chose to discover what this meant for himself – rather than leaving this part of himself in the dark, he decided to face this truth from within his deepest self. He has done this with (I think) almost all of his shadow sides. He’s brought his darkest and most abstract thoughts to light throughout my whole life – sharing with his kids every aspect of who is and how life and his experiences have shaped him along the way.

Actively enjoying life because we are ALIVE! Any moment can be a beautiful, love-filled experience.

I’m sure that these current experiences of mine will be shaping me and my life – that kind of feels like a given. Since arriving in The Netherlands three weeks ago, life has been spinning and spinning. It feels like I’ve been here much longer than three weeks – they have been filled with so much life, conversation, work, love, sadness, laughter. These ups and downs have felt like rollercoaster.

The current most intense aspect of this rollercoaster has been my dad. Not just the part of knowing he is going to die soon and the whole process leading up to it, but the part of being here and seeing it. In the past month or so, he has become symptomatic, and while this is technically no surprise, there is a big difference between knowing someone is sick and seeing someone actually be sick. He is still himself, but he is tired. Things like going grocery shopping, meeting up with people (at a safe 1.5m distance), or going for a walk with Rowie and I tire him out. He doesn’t finish his plate, even when there’s a tasty steak, and sometimes doesn’t even finish his first glass of wine. And even though none of this is unusual or unexpected, it still feels strange and unnatural.

A happy moment during a walk on the Hei.

We talk about the upcoming moment probably every day. Not in a way that is burdensome, but in a way that helps us deal with the idea and our current reality. Sometimes its basic questions on how certain things will go and what we need to organise. Other times it’s more emotional; we talk about what we want to do, or what the day-of will be like. And while all this talking helps with processing the facts and new reality, it isn’t always easy.

I wanted to share what I’m feeling and experiencing. Not just because this blog includes details of my life’s adventures and events, but because maybe it can help others. Death has always felt like a heavy topic but I want to invite people to talk about it, to open up and maybe make the process of it a bit less intense or emotional. It is not an easy thing to deal with and writing about it helps. And while this has been a good outlet for me, I hope that it sparks some inspiration or intriguing thoughts for you.

My dad’s tattoo of six swallows – initially there were four, one for each of his kids: Marjolein, Christiaan, Rowena, and I. After Marjolein had her first child, Dex, who asked my dad where his bird was, my dad got a fifth one, and once we knew that Marjolein’s second child was going to be a girl, my dad added a swallow for her as well.

Having this outlet and being able to write about these experiences and moments feels so sublime. From all of my conversations with my family and from writing my thoughts down I’ve been able to think a lot about life and death. Something like this tends to put everything in perspective. And even though I have a heavy heart knowing my dad won’t be around much longer, I try to let the circumstances inspire me. Death is not the opposite of life, rather, a part of it. There is no need to be afraid or to fear death, as it is the only natural thing to come after life. What it will bring we don’t really know. All we have are small glimpses of people who were temporarily on the “other side”. I hope it’ll be a grand adventure. I also hope that death can bring adventure to those that remain. For myself I hope it brings inspiration for me to live my life to the fullest, to fill it with love and excitement, to continuously chose to be alive.

Jumping with joy in Egypt.

*Note: all the photos I have chosen represent happy moments filled with life. This is how I want people to see and know my dad, in the same way I do: happy and alive.

10 Comments

  1. Heidi burm

    Lieve leona,

    Ik lees je prachtige verhaal en slik.. en denk aan mijn pa die vorig jaar op 1 mei is overgegaan .. heb met je pa zoveel mooie gesprekken gehad enlees in jouw verhaal je pa zijn wijsheid die hij heeft doorgegeven aan jullie .. ik wens jullie nog veel liefs samen toe , veel knuffels en mooie gesprekken en ook genieten van de stiltes samen x en weet je mag alles doen wat ik je op komt want niets is verkeerd 🙂
    Xxxx heidi en weet dat jullie pa de trotste pa is die ik ( na mijn pa dan :)) ken

    Like

  2. Fousia Graas

    Lieve mooie Leona,
    ik ken jou niet persoonlijk we hebben elkaar slechts één keer ontmoet tijdens een dikke Caanen knuffel. Net zoals ik jou broer en zus heb ontmoet met een dikke Caanen knuffel. :-).Toch voelt het alsof ik jou door de ogen van je vader heb leren kennen, al zijn mooie kinderen. Al die prachtige verhalen die hij mij vertelt over al zijn dierbaren, dat mij diep in mijn ziel raakt.
    Christiaan ben ik onderweg tegen gekomen door mijn reis door het leven.
    Tijdens een cappuccino wat ik vaak heerlijk alleen doe; dat is vaak druk zat grap ik weleens ;-).
    Zo stond ik vorig jaar augustus voor de balie van Dopio weliswaar behoorlijk neergeslagen “mijn moeder was net zoals mijn vader, plotseling overleden” ik ben wees! Hoe doe ik dit nou?
    Niemand zag het aan me, niets is vaak wat het lijkt. Ik vocht me door de dagen heen. Niemand ziet van een ander zijn innerlijke strijd. Tenzij je Christiaan heet :-).
    Hij vroeg mij of ik samen met hem in het zonnetje wilde zitten? Natuurlijk doe ik dat. Daar zat ik dan aan mijn Cappuccino naast een Stranger met een gevoel alsof ik hem al jaren ken. Wat een herkenning.
    Hoe gaat het met je vroeg hij mij, terwijl hij mij zo intens aankeek alsof hij dwars door mijn ziel heen keek. Het ging niet goed, ik was zoekende vertelde ik hem.
    Ik vertelde o.a. dat ik mijn indianen roots aan het onderzoeken was, samen met mijn berber roots en met alle overige roots daar tussen in wat ben ik nou?
    Het helpt bepaald niet mee, als je jezelf kwijt bent en ontdekt dat er zoveel verschillende volkeren door je aderen heen stoomt en je dit niet meer na kunt vragen. Ik heb niet goed opgelet zei ik tegen Christiaan ik heb nog zo veel vragen. Ik had kanker overleeft ik ben zelf nooit bang geweest voor de dood het was ok.
    Ik dacht dat ik hierna alles aan zou kunnen maar ik kom hier niet met vechten doorheen.. Waarom voelt de dood dan ineens niet meer ok? Vroeg ik hem.
    Ik had mijn ouders zoveel kunnen vragen, maar ik heb niet goed opgelet. Hij keek me aan en zei; geloof me je gaat het vinden. Je bent niet aan het zoeken. Zoeken klinkt alsof je doelloos ronddwaalt je bent aan het “vinden”. Het zit al allemaal al in vertelde hij. Nou dat alleen al veranderde mijn perspectief. Christiaan vertelde over zijn reis door het leven, daar zaten we dan beiden met ons naakte waarheid niet meer en niet minder het was gewoon zo, het was “ok”.
    Er volgende nog veel meer bijzondere samen kom momenten, de volgende afspraak staat ook al.
    Ik kijk er elke keer zo naar uit; wijntje meddens, koffie vascobello, koffie dopio en heerlijk met een wijntje de hei op, even samenkomen met mijn Stranger almost a Angel. Wat natuurlijk al heel snel geen Stranger meer was maar voor mij nog wel mijn angel. Wat een bijzondere ontmoeting. Ik ben door de verhalen heen van jullie gaan houden allemaal. Wat een fijne energie bedankt voor de bijzondere ontmoetingen. Prachtig zoals jullie in het leven staan zoals jullie dit ‘samen doen als pelgrims gaan jullie dit aan.
    Mooi zoals jullie met de dood omgaan ook al valt het niet mee.
    Sterkte lieverd 😘. Zoals jou vader het aan mij vroeg vraag ik het aan jou;
    “Wil je met mij in het zonnetje zitten?” Dan hoor ik het graag. 💚🌿
    Liefs Fousia

    Liked by 1 person

  3. Steven

    Dearest Leona, what a tremendous ability you have to put your feelings into words and images. Truly inspiring. You are strong, wise, energetic and positive. Your father must see a better version of himself in you. Amidst great sadness and pain that hopefully gives peace and comfort to the both of you. Your fathers way of living goes on in you and your wonderful siblings. Forever. Love, steven

    Like

  4. Youssef

    Hey Leona,

    This is a beautiful read. Thank you for sharing your personal experience through this. Your father always struck me as a man that is living life on his terms, always omitting positivity whenever I encountered him. You and your family are in my thoughts and prayers. He is a good man, and his intelligent and kind children are proof of that.

    Much love,
    Youssef

    Like

  5. Muriël Versluis

    Lieve Leona, Wat heb je dit mooi omschreven. Recht uit het hart. Het ontroert me enorm. Ben er ook wat van geschrokken, al zat het er aan te komen. Jouw vader is een enorm lieve, wijze, warme en krachtige man. Nog even los van sexy en woest aantrekkelijk natuurlijk. Ik zou er bijna door van mijn geloof vallen 😉. En @Christiaan, jij snapt me wel 😂. Hij heeft ook hele mooie, intelligente en bijzondere kinderen. De afgelopen maanden volg ik met enorm veel plezier alles wat hij over jou, je broer en je zussen en de rest van de familie deelt. Ik wens jullie dan ook allemaal heel veel wijsheid, kracht en liefde toe de komende periode. Liefs, Muriël ❤❤❤

    Liked by 1 person

  6. Yvonne Van Vliet

    Lieve Leona,
    Wat een prachtig en oprecht verhaal! Ik heb het voorrecht Christiaan een beetje te kennen en hij moet de meest fantastische vader zijn die een kind zich kan wensen. Het is een hele zware tijd voor jullie!! Maar wat is het prachtig om deze emoties met elkaar te kunnen delen. Ik ben ervan overtuigd dat dit proces zo enorm waardevol zal zijn voor de rest van jou leven, het helpt je om jouw verdriet een olek te geven. Dat geldt natuurlijk even zoveel voor je broer en zussen…
    Ik wens jullie allen heel veel sterkte de komende weken, maar bovenal de vreugde en liefde van het samenzijn! Dikke knuffel voor jullie allemaal 🥰

    Liked by 1 person

  7. Sabine neumann

    My dear Leona,
    Reading your blog is an amazing journey through your beautiful soul. You are young but so mature and lucky to live in such a family like yours.
    I admire your dad, his decision and sharing it with you. Not easy, emotional and heartbreaking for a of you. I have lost my dad more than 40 years ago when I still was a tennager. Imagine these days, early 70’s, no preparation, no one talked to you, you could not share your feelings.. Only revolt against this pain. But it made me strong and maybe the woman I’m today. I learnt not to fear, not life and not death, but I luckily never lost the ability to love, dream and be hopeful.
    You will see, growing with the memory of an extraordinary person you will get to my age being a happy woman
    All my love
    Sabine Neumann from your old school AOSR

    I have

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s